Casus Janneke Swank: Ik ben het zat

Geplaatst door:

Ik ben het zat, zei Karel toen hij me belde, helemaal zat, ik heb er echt genoeg van. Van? Van al jarenlang die gedachten in mijn hoofd, almaar hetzelfde soort en nu wil ik er vanaf.
We maakten een afspraak. Ik voelde dat ik er zin in had. Iemand die lang ergens last van heeft of plotseling hevige pijn heeft is heel gemotiveerd. Dat blijkt wel uit het resultaat van martelingen. Mensen bekennen ook al hebben ze niets gedaan, alleen maar om van de ellende af te zijn.
Dat Karel gemotiveerd was bleek toen hij bij me zat, steeds weer op de punt van de stoel om me duidelijk te maken dat hij zo niet meer wilde zijn. ‘Een echte controlefreak denk ik dat ik ben, alles onder controle willen houden, nee, eerder bang om de controle te verliezen, dat is het vooral.’
Welke gedachten hij had? ‘O, van alles, dat hangt van de situatie af. Als ik kinderen zie, denk ik, als ik ze maar niks aan doe, of ik ga weg en denk als ik maar niks vergeet, als ik maar geen aanrijding krijg, als er maar niks gebeurt, als ik maar niet ziek wordt of moet poepen onderweg als ik maar niks fout doe. Of op mijn werk, ze gaan me vast ontslaan, ze zien vast wel dat ik niet deug, en het slaat nergens op, want ik heb onlangs nog een functioneringsgesprek gehad en dat was prima, niks op aan te merken. Maar toch, ik kijk wel drie keer of ik het wel goed gedaan heb, of de deur op slot is.
Het kostte moeite om hem te onderbreken. Hij praatte snel en haalde nauwelijks adem bij het einde van de zin. ‘Ik begrijp dat je dit niet meer wilt?’ vroeg ik en onmiddellijk antwoordde hij: nee, dit wil ik niet meer, dit gedoe, het is gewoon te gek niet normaal, al meer dan twintig jaar heb ik dit, eigenlijk misschien wel langer, sinds mijn puberteit, ja, toen had ik het ook al, maar met periodes, als ik examens had of zo, dat had te maken met spanning dus en nu is het gewoon elke dag weer.’
‘Ja,’ zei ik ‘en daarom ben je het nu zat en wil je dit niet meer en (ik liet me onderbreken, want zijn patroon was me duidelijk) daarom wil ik je vragen om eens rustig na te gaan wat je dan wel wil, want het is nu eenmaal zo dat ons brein een richting nodig heeft, van ergens vandaan, naar ergens naar toe en we weten nu wat je niet meer wilt, waar je vandaan wilt, maar nog niet waar je naar toe wilt, dus wat is het wat je wel wil in plaats van dit probleem?’ Dit vond ik wel lekker afstemmen op zijn patroon.
Hij knikte en zei toen: ‘wat ik wil is niet meer zo denken, geen last meer hebben van die dwanggedachten, die controle.’
Ik onderbrak hem met: ‘natuurlijk, dat is waar je vanaf wil en nu nog waar je naar toe wil, wat wil je wel denken?’Welke gedachten wil je wel?’
Hij was zowaar even stil en zei toen: ‘gewoon normaal denken, normale gedachten hebben en niet meer zo..’ Mijn hand ging omhoog, ik knikte, ging ook op het puntje van de stoel zitten en zei: ‘ja, normaal denken, natuurlijk en wat is dat, normaal denken, wat is dat voor jou? Wat noem jij een normale gedachte? Misschien kun je daar een voorbeeld van geven?’
‘Ja, normaal, dat is denken aan normale dingen, zoals ja, nou, gewoon, waar je mee bezig bent, wat er is op dat moment of plannen maken, maar dan geen rampen voorzien, dat is toch normaal? En dat heb ik natuurlijk ook wel, dat ik normaal denk, maar…’
‘Mooi,’ onderbrak ik hem, ‘en zo wil je het dus en als je dat doet, normaal denken hoe voel je je dan?’
‘Ik denk dat ik me dan een stuk beter voel en…’
‘Natuurlijk, dat denk ik ook. Ik wil je even iets laten doen, goed?’ Hij knikte. ‘Doe eens net alsof je naar een film van jezelf kijkt, een film van de toekomstige jij, die alleen maar normale gedachten heeft. Waar zou die film zich afspelen?’
‘Kan overal zijn.’’Ja, natuurlijk maar een voorbeeld?’
‘Nou, bijvoorbeeld op mijn werk, want daar ben ik natuurlijk een groot deel van de dag en daar heb ik dan ook veel van die dwanggedachten, dat ze me…’
‘Ja, dat is een mooi voorbeeld, want ik wil je nu vragen om naar de film te kijken en de jij daar van de toekomst te zien, die normale gedachten heeft op zijn werk, zodat je ook kan zien dat het een stuk beter met je gaat. Wat zie je dan aan je houding, je uitstraling, je bewegingen?’
Hij bleef even stil en zei toen: ‘rustig vooral en zelfverzekerd en…’
‘Ja, rustig en zelfverzekerd en hoe zie je dat, waar zie je dat aan?’
‘Dat ik geconcentreerd bezig ben, niet zo schichtig om me heen kijk en alles controleer en het nog eens doe.’
‘Dat doe je niet en wat doe je dan wel? Wat is geconcentreerd bezig zijn voor jou?’
‘Mijn blik gericht op wat ik aan het doen ben.’
‘Ja, en stel je voor dat je nu in de film kon kruipen, in de toekomstige jij daar en die worden, even zo zijn en als je zover bent kijk je door je eigen geconcentreerd op je werk en je denkt normaal zodat je nu kan nagaan hoe je je voelt.’
‘Ja, ja, echt goed, rustig, gewoon mezelf.’ Hij stopte zowaar met praten na deze ene zin en ik liet het even zo.
Toen hij me weer aankeek zei ik dat ik nog een vraag voor hem had, of er nog nadelen zouden ontstaan als hij voortaan zo zou zijn?
‘Nadelen? Nee, o, nee, alleen maar voordelen, het is eerder zo dat ik nu alleen maar nadelen heb.’
‘Oké, ja, dus wat houdt je dan tegen om zo voortaan door het leven te gaan?’
‘Ja, nee, ik weet het niet, maar het zijn die gedachten die gewoon vanzelf bij me opkomen en…’
‘en die zorgen ervoor dat je niet normaal kan blijven denken.’
‘Ja, zo is het, als ik die niet had dan zou het een stuk beter met me gaan.’

Het was tijd voor het maken van een volgende afspraak en voor mij om te gaan bedenken wat de juiste interventie is bij deze obsessieve stoornis. En ineens moest ik denken aan een les van Robert Dilts, die een schema had gemaakt en daarin het soort probleem (ofwel de hindernis) gekoppeld had aan het soort interventie.
Hij onderscheidde:

  1. Enkelvoudig en stabiel: één enkele stimulus geeft één respons, bijvoorbeeld bij een fobie. De reactie op de stimulus b.v. een spin treedt altijd op. De interventie kan dan zijn een visuele swish of een traumaproces.
  1. Enkelvoudig en instabiel: soms is er wel en soms geen reactie op dezelfde stimulus, bijvoorbeeld bij een eetprobleem. Hierbij is werken met delen effectief, maar wel afspraken maken op langere termijn.
  1. Complex en stabiel: hierbij zijn er verschillende stimuli die een zelfde soort respons geven. Bijvoorbeeld de obsessief compulsieve stoornis. Dan zijn er meerdere interventies nodig, zoals werken met delen, de auditieve swish, eventueel een reïmprint of zelfs het identiteitsveranderingsproces (van Lucas Derks).
  1. Complex en instabiel: hierbij behoren de angststoornissen, persoonlijkheidsstoornissen. Er zijn meerdere stimuli en soms is er wel soms geen reactie, of meerdere reacties. Er is langdurige steun of begeleiding nodig wat minder geschikt is voor NLP-interventies.

Ik wist wat me te doen stond, eerst maar eens spitten naar de positieve intentie. Voor het welslagen daarvan is het nodig dat iemand zich kan concentreren, met de aandacht naar binnen kan gaan en rustig kan wachten op wat zich aandient uit het onbewuste. En met die drie voorwaarden zou Karel moeite hebben. Ik begon daarom met hem te leren ontspannen en hij moest dit natuurlijk oefenen.
Het deed hem goed zei hij na een paar weken en nu was het tijd voor het werken met delen.

Wordt vervolgd.

Janneke Swank
swank@wxs.nl

 

Literatuur: NLP and Health van Ian McDermott en Joseph O’Connor (zij beschrijven het allergieproces heel duidelijk).

 

 

 

0

Over de auteur:

Was tot 1984 werkzaam als fysiotherapeut. Haar interesse ging meer en meer uit naar de ‘mens achter de klacht’. Opleidingen: psychosomatsische fysiotherapie, NLP-practitioner en -master bij het IEP, certificaat NLP-trainer, certificaat Health Practitioner NLP en Destination therapist. Voert al jaren praktijk met de naam ‘Mind the Body’ waar patiënten met psychosomatische klachten dankbaar gebruik van maken. Geeft ze trainingen NLP aan collega-therapeuten en bij de Seth.
  Artikelen die hiermee samenhangen

Voeg een Commentaar