Casus Janneke Swank: Ik ben het zat (vervolg)

Geplaatst door:

(klik hier voor het eerste deel van de casus)

Hij noemde het deel dat hem dwong die gedachten en handelingen te hebben het slaafje en op de vraag naar de positieve intentie zei hij: alles onder controle hebben. We moesten upchuncken. ‘En als je alles onder controle hebt, wat geeft dat je dan?’ ‘Dan kan er niks mis gaan, dan krijg ik geen kritiek’. ‘En als er niks mis gaat en je geen kritiek krijgt, wat geeft dat je dan?’ ‘Veiligheid’ was het antwoord van Karel.
Ik liet hem het deel bedanken, zeker voor het feit dat het al jarenlang bezig was hem veiligheid te geven. En toen, met een klein uitstapje naar het proces ‘kerntransformatie’ vroeg ik: ‘vraag eens aan slaafje: ‘hoe oud denk je dat ik ben?’ Hij stelde de vraag met deze woorden en het antwoord kwam snel: 5 jaar. Ik liet hem het deel nog een keer bedanken voor de antwoorden en de trouw en Karel was klaar voor de volgende stap. Gewoon maar eens nagaan wat er gebeurde toen hij vijf was.
‘Ik schaam me ervoor om het te vertellen,’ zei hij, ‘mijn vader was alcoholist en nogal agressief als hij gedronken had en dan vluchtte ik weg, naar buiten, daar was altijd wel een vriendje om mee te spelen. Later heb ik veel gevoetbald. En ik weet nog dat ik dan dacht, als we winnen is het thuis goed. Het klopte wel eens, maar ook wel eens niet. Zo is het eigenlijk begonnen denk ik.’ ‘Zou kunnen toch?’ vulde ik aan, ‘en in ieder geval voelde je je thuis niet veilig en die herinnering, die overtuiging is met je meegegroeid terwijl je allang een eigen huis hebt, toch?’ ‘Klopt ja, hopeloos hè?’ Ik wilde nog woorden geven aan het gevoel van onveiligheid en de behoefte aan controle, dus vroeg ik hem wat hij dacht dat hij als jongetje ging geloven. Hij was stil en toen hij me aankeek zag ik tranen. Hij zei: ‘als ik geen controle heb, ben ik onveilig.’ En hij moest even zijn neus snuiten.
Ik was ook even stil en zei toen: ‘het verleden is voorbij en toch zit het nog in ons hoofd en zelfs in ons lijf, zodat het sturing geeft aan ons gedrag, zelfs als we dat niet willen of als het niet goed voelt. Maar omdat het in ons hoofd en in ons lijf zit kunnen we dat veranderen, toch? Wil je dat?’
‘Ja,’ zei Karel, ‘daarvoor ben ik hier, ik ben het zat om zo te leven.’
Er zijn verschillende manieren om oude overtuigingen te veranderen en de bekendste is wellicht de reïmprint, maar waarom zouden we niet met Change Personal History aan de gang gaan? Eventueel met een mix van een interventie uit het ‘sociaal panorama’ van Lucas Derks?
Het is tenslotte een stabiel, maar complex probleem, dat waarschijnlijk meerdere interventies nodig heeft.

We begonnen met de CPH
Het principe hiervan is:   Hulpbronnen toevoegen in vroegere probleemsituaties
En wordt toegepast bij: een onbegrepen emotie of bij een belemmerende emotie, waarvan de oorzaak wel bekend is.

De cliënt zegt b.v.:
‘Daar heb er last van, geen idee hoe dat komt’
‘Dat had ik als kind al’
‘Als ik dat doe, gaat het altijd fout…’
‘Als ik zoiets meemaak, voel ik me meteen……’
‘Dit lijkt wel bij mij te horen en toch weer niet’

 

UITGANGSPUNTEN:

➀ Een situatie is problematisch als de hulpbronnen ontbreken

➁ Een terugkerende, onbegrepen, onprettige emotie kan duiden op een vroegere problematische ervaring

➂ Het veranderen van vroegere problematische ervaringen is een natuurlijk proces (‘Wat als ik nu ………gedaan had? Wat als ik ….geweten had?’ )

➃ Oude ervaringen (oude informatie) zijn sterker dan nieuwe ervaringen (nieuwe informatie)

➄ Hoe unieker de probleemsituatie, hoe groter de kans op latere belemmerende emoties

➅ Probleemoplossing is afhankelijk van het vinden van een passende hulpbron (binnen een seconde)

➆ Als er geen hulpbron wordt gevonden blijft het copinggedrag van stimulusvermijding, verdringing of motorisch afreageren bestaan.

➇ Elk mens heeft de hulpbronnen in zich om te veranderen

Een overzicht van het proces

  1. Op de tijdlijn laten staan op het moment dat voor het laatst het probleemgevoel speelde. Dit gevoel ankeren en het anker testen.
  2. Met dat gevoel (en het zogenaamde TDS-anker = trans derivational searching) laten teruglopen en alle ervaringen die opkomen op de lijn coderen tot de eerste keer gevonden is.
  3. In metapositie bepalen welke hulpbron die eerste keer nodig was, op die plek laten stappen op de tijdslijn en de ervaring laten oproepen, zo sterk mogelijk maken en ankeren. Test het anker.
  4. Langs je tijdlijn naar een neutraal moment voorafgaand aan ‘de eerste keer’ laten lopen, hierop gaan staan. Het anker activeren.
  5. Met de hulpbron geankerd vooruit laten lopen tot ‘de eerste keer’ en laten ervaren hoe het nu gaat.
  6. Verder vooruit laten lopen met dit anker tot de twee meest recente gebeurtenissen en laten ervaren hoe ook de latere situaties zijn veranderd.
  7. Doorlopen zonder anker en nagaan hoe die twee meest recente gebeurtenissen nu ervaren worden.
  8. Verder lopen de toekomst in (future pace).

Bij het ankeren van de hulpbron (een gevoel van veiligheid) had ik gevraagd om een kleur en bij Karel kwam de kleur blauwgroen naar boven. Omdat we na dit proces nog voldoende tijd over hadden besloot ik nog wat verdieping toe te passen en ik vroeg Karel om lekker te gaan zitten en terug te reizen in de tijd tot het moment van zijn eerste eicel en zaadcel. Zodra hij die zag liet ik hem de kleur blauwgroen aan de zaad- en eicel geven, ze laten versmelten, dan ermee associëren, groeien, geboren worden en opgroeien en nagaan hoe hij dan zijn leven ervoer.
(Dit is een korte samenvatting van een proces van Lucas Derks, zie zijn boek: ‘Sociale denkpatronen’, uitgegeven door Servire).

We maakten een afspraak voor over een maand met de opdracht het anker te gebruiken en de ontspanningsoefeningen te blijven doen.

‘Met die kleur gaat het wel aardig,’ zei hij maar ik ben toch echt een hardnekkig slaafje.’ Hij noemde een aantal situaties die nog ‘niet goed lukten.’ Ik vroeg hem wat er al beter ging en hij noemde een aantal voorbeelden. Met een lach zei ik : ‘mooi, de kettingen zitten volgens mij toch een stuk losser.’ En toen moest hij ook lachen.
Bij een overtuiging met ‘ik ben’ zitten we op identiteitsniveau en ook daarvoor is een mooi proces, ook van Lucas Derks.
Dat er nog een interventie nodig was bewees dat het schema van Robert Dilts klopt.

Het indentiteitsveranderingsproces (van Lucas Derks)
Cursief zijn de vragen aangegeven die aan de cliënt gesteld worden.

  1. Stel het doel vast:
    Wie wil je niet meer zijn? A
    Wie wil je wel zijn? B
  1. Waar en met wie?
    Maak voorstellingen van A in verschillende contexten
    Zet A in je centrum en ga na welke personen er bij horen.
    Maak een sociaal panorama (bij wie hoor je als je A bent?)

    Draai je naar links of naar rechts en maak voorstellingen van B in verschillende contexten

    Zet B in je centrum en ga na welke personen er bij horen.
    Maak een sociaal panorama (bij wie hoor je als je B bent?)

  1. Hoger logisch niveau
    Van welk groter geheel maak je deel uit als B? (Of: wat was in je leven je mooiste ervaring?) Laat associëren in deze kerntoestand. Dit ankeren.
    (Dit is de belangrijkste hulpbron tot verandering)
  1. Afscheid van A (met VAKOG) met het anker:
    Draai je weer naar A toe, zodat je A in je centrum ziet.

    Zet A uit het centrum, maak het beeld donkerder, ga na hoe je er mee verbonden bent en koppel het los. Zeg hardop: ‘nee, zo wil ik niet meer zijn.

  2. Positieve intenties veilig stellen
    Ga na welke bezwaren er zijn en zoek de positieve intenties
    Stel deze veilig in en rond B
  1. B. verwelkomen

    Draai je weer naar B, zodat je B in je centrum ziet. Maak B levensecht (zo nodig driedimensionaal). Maak dezelfde verbinding als die er was met A. Zeg hardop: ‘ja, zo wil ik voortaan zijn’.

  1. Ecologie
    Ga na welke bezwaren er zijn en zoek de positieve intentie, doe hier eventueel een NLP-proces mee
  1. Test
    Provoceer: ‘je bent een …..(A) en je zult nooit een ……(B) worden’.
    Protest? Dan is het goed
  1. Future Pace
    Laat associëren in B en ga naar een toekomstige situatie
    Tevreden? Dan naar punt 10
    Niet tevreden? Ga na wat de hindernis is en ruim hem op
  1. Implementatie
    Ga als B terug naar je geboorte en groei als B op

Geef als advies mee: verander iets belangrijks in je leven (inrichting van je huis, kleding, wat dan ook).

Zes weken later kwam Karel terug. Hij had het begin van een baard en een andere bril. ‘Ik voel me ook anders,’ zei hij ‘en ik heb alleen nog maar de behoefte om goed te kijken of mijn deur op slot is, verder niks meer.’
‘En je gedachten dan?’ vroeg ik. ‘Ach,’ zei hij, ‘als ik weer een beetje pieker denk ik hup, we zien het wel, iedereen piekert toch wel eens?’
‘Zou best kunnen, maar over jou hoeven we niet meer te piekeren?’
‘Nee, doe maar niet, je zei een keer dat het toch altijd anders komt dan je denkt, dat zei je oma toch? En zo is het gewoon.’
Mijn oma had vaak van die wijze uitspraken.

Janneke Swank
swank@wxs.nl

 

0

Over de auteur:

Was tot 1984 werkzaam als fysiotherapeut. Haar interesse ging meer en meer uit naar de ‘mens achter de klacht’. Opleidingen: psychosomatsische fysiotherapie, NLP-practitioner en -master bij het IEP, certificaat NLP-trainer, certificaat Health Practitioner NLP en Destination therapist. Voert al jaren praktijk met de naam ‘Mind the Body’ waar patiënten met psychosomatische klachten dankbaar gebruik van maken. Geeft ze trainingen NLP aan collega-therapeuten en bij de Seth.
  Artikelen die hiermee samenhangen

Voeg een Commentaar