Werken met de symbolische binnenwereld

Symboolwerk is een van de mooiste NLP-ontdekkingen van de afgelopen jaren. Het gaat diep, het is avontuurlijk en het werkt! Het helpt mensen om hun symbolische binnenwereld te verkennen en te veranderen. Het elegante aan ‘symbolic modelling’ is, dat het vaak maximale ontwikkeling en transformatie bereikt met minimale invloed. Jaap Hollander werkt met een variant van ‘symbolic modeling’. die hij ‘symboolwerk’ noemt.

 

Offerte aanvragen

 

Data, trainer en deelnamekosten

Data
Deze training wordt voorlopig enkel in company aangeboden.

Trainer
Jaap Hollander
Meer informatie over de trainer

Bestemd voor
Coaches, persoonsgerichte adviseurs en therapeuten. Iedereen die mensen via minimale beïnvloeding wil helpen hun innerlijke ervaring op een creatieve manier te onderzoeken.

 

 

Drie werelden: zintuiglijk, conceptueel en symbolisch

Mensen leven in drie werelden: de wereld van de zintuigen, de wereld van het denken en de wereld van de symbolen. Een van de grote verdiensten van NLP is, dat het de wereld van het denken weer heeft verbonden met de zintuiglijke wereld. Dit is vanaf het metamodel, d.w.z. het allereerste NLP-model, een doel van NLP geweest. Symboolwerk voegt hier nu ook het derde domein aan toe: de wereld van de symbolen. NLP heeft mensen ervan bewust gemaakt dat achter ons conceptuele denken met al zijn beoordelingen, overtuigingen, categorieën en etiketten een wereld ligt van emoties, bewegingen, aanrakingen, beelden, films, fantasieën, verhalen, melodieën, etc. (het zintuiglijke). Een derde menselijke uitdrukkingsvorm is het symbool, waar de ene ervaring wordt begrepen of aangevoeld vanuit de andere: een leeuw is kracht, een beeldscherm is kennis, een bloem is liefde. De ene ervaring is een metafoor voor de andere. C.G. Jung heeft opgemerkt dat symbolen tot leven worden gewekt door de associaties en de emoties die het onbewuste er aan verbindt. Symbolen hebben expliciete betekenissen, maar ze hebben ook verborgen betekenissen. En bewustwording van innerlijke beelden, zo stelde Jung al, werkt genezend: het symbool is een bron van nieuwe kracht en nieuwe betekenissen. Bij symboolwerk wordt deze kracht doelgericht ingezet voor verandering.

Geen stellingen, geen adviezen, geen technieken

Symbolic modelling maakt de cliënt haast ongemerkt bewust van zijn eigen innerlijke symbolen via eenvoudige, maar uitgekiende ‘clean language’-vragen. Symbolic modelling geeft de ander alle ruimte om zijn eigen beleving te verkennen. Er wordt wel structuur geboden, maar er wordt zo weinig mogelijk invloed op de cliënt uitgeoefend. Een cliënt vroeg ooit achteraf: ‘Zat dat allemaal al in mij?’ Zo lang je je aandacht niet op de symboolwereld richt, is hij er voor je bewuste denken misschien niet. Als je daar bij geholpen wordt, ontdek je een heel nieuw gebied in jezelf. Een interessant bijverschijnsel is het verdwijnen van ‘weerstand’. Aangezien de coach of therapeut de cliënt optimaal volgt, zonder zelf iets toe te voegen, zijn er nauwelijks aangrijpingspunten voor weerstand. Er zijn geen stellingen, geen adviezen en geen technieken waar de cliënt het mee oneens kan zijn. Z/Hij komt alleen zichzelf tegen.

Spontane symbolen

Een symbool drukt het ene uit in termen van het andere: X staat voor Y. We gebruiken in het dagelijks leven voortdurend symbolen: we voelen ons ‘in een hoek gedrukt’ of we ‘slaan een brug tussen twee teams’. Symbolic modelling maakt gebruik van de spontane metaforen die een cliënt gebruikt in het kader van zijn probleem of zijn doel. Overigens, als hij niet spontaan met een metafoor komt, kan hij daar vaak gemakkelijk toe worden uitgenodigd met de vraag: ‘En dat is net zoiets als…?’. Vervolgens wordt de spontane metafoor uitgebreid onderzocht en al doende steeds verder ‘ontwikkeld’. De coach of therapeut blijft doorvragen naar allerlei kenmerken en verbanden. Uiteindelijk beschrijft de cliënt zo een complete symbolische binnenwereld; een metaforisch landschap dat zijn wereldmodel (de conceptuele wereld) en de ‘echte’ wereld (de zintuiglijke wereld) weerspiegelt. Dit landschap heeft een grote symbolische lading, net als een droom of een hypnosesessie. Elk detail heeft een diepere betekenis.

 

Verandering in het symbolische landschap

Als het symbolische landschap is ontwikkeld, wordt aan de cliënt gevraagd: ‘En wat zou je graag willen dat er gebeurde?’ (bedoeld wordt: in de symboolwereld). Daarmee worden de voorwaarden onderzocht waaronder de gewenste verandering mogelijk is. Vervolgens worden er hulpbronnen toegevoegd, net zo lang tot er gebeurt wat de cliënt graag wil dat er gebeurt. Dikwijls is hier een hele reeks symbolische veranderingen voor nodig. De symbolische veranderingen vertalen zich later in conceptuele en zintuiglijke veranderingen. Iemands symbolische binnenwereld is qua structuur een afspiegeling van zijn zintuiglijke buitenwereld. Als er aan de ene kant iets verandert, heeft de andere kant de neiging om mee te veranderen. Vergelijk het maar met een puzzel: als je de oplossing eenmaal hebt gezien, is hij de volgende keer veel gemakkelijker op te lossen.

‘Clean language’

‘Clean language’ is ontwikkeld voor minimale beïnvloeding. Bij symboolwerk is het de kunst om de cliënt wel te stimuleren, maar zijn proces zo min mogelijk te beïnvloeden. Daarvoor wordt een serie vragen gebruikt die zo neutraal mogelijk zijn.

Testimonials

  • "Heldere warme manier om de kracht van de beeldtaal inzetbaar te maken in coaching en zelfmanagement. Door demo’s en oefeningen het goed eigen kunnen maken.”–Annemie Hanssen, trainer/coach.

  • ’Hartstikke leuk. Heerlijk creatief, open en rustig bezig met jezelf en anderen. Inspirerend.’–Doesjka Tromp, psycholoog.

  • "Ik vond het fantastisch, met name de clean language techniek is een absolute aanrader omdat het de client heerlijk laat zoeken in haar/zijn gevisualiseerde wereld. Als coach ben je zuiver en totaal niet sturend. Ik vond dat de eye-opener van de wokshop en Jaap, wat kan hij toch mooi vertellen, stiekem heb ik dat gemodelleerd.... Aan het eind ging ik naar huis met een zee aan ideeen, en enkele zijn al vruchtbaar gebleken".–Marlies van Casteren

  • "Mooie training, prachtige techniek ook voor in de rugzak zodat het arsenaal uitgebreid wordt. Iedereen gebruikt symbolen dus iedereen kan hier wat mee".–Yvonne Driesen, manager.

  • "Via mijn werk wil ik de reclame voor jullie zijn".–J.W. Ilbrink, traditionele Chinese medische acupunctuur

  • "In 2 dagen een specialisme erbij leren! Aanvulling voor je toolkit voor professionele communicatie".–Jennet Burghard, trainer, coach

  • "Een training die als vanzelf sprekend en heel verrijkend aansluit bij mijn ontwikkeling in systemisch werken".–Theo Hoogink, teamleider

  • "Mooie training, prachtige techniek ook voor in de rugzak zodat het arsenaal uitgebreid wordt. Iedereen gebruikt symbolen dus iedereen kan hier wat mee".–Yvonne Driesen, manager.

  • "Bijzonder inspirerend, verrassend praktisch, een diepgravende workshop. Van harte aanbevolen. Ik ga het weer gebruiken in mijn werk".–Koos Wolcken, trainer, coach

  • "Deze training is aan te raden! Het heeft mij het vermogen gegeven een nieuwe wereld te gaan ontdekken die ik eigenlijk al bezat".–Boudewijn Heems, trainer, coach

  • "Verrassend te merken, hoe je met behulp van een metafoor de gewenste toestand kan versterken en dieper kan voelen".–Gerlanda Hobert, coach

  • "Een inspiratie om meer en diepgaander met metaforen te werken!"–M. Derks, socioloog, psycholoog

Programma

In deze workshop leert u stap voor stap het volgende:

  • Onderscheiden van zintuiglijke, cognitieve en symbolische werkelijkheden.
  • Een symboolwerk-sessie in vier fasen opbouwen.
  • Spontane metaforen herkennen.
  • De cliënt stimuleren om zich in een metafoor uit te drukken.
  • De cliënt uitnodigen om de problemen in een symbolisch landschap weer te geven en te onderzoeken.
  • Hulpbronnen toevoegen in het symbolische landschap.
  • Het opzetten van een hulpbroncyclus en het omgaan met impasses en dilemma’s.
  • Het gebruik van ‘clean language’ vragen om het proces wel te stimuleren maar niet – meer dan nodig – te sturen.
  • Er is veel gelegenheid om te werken met uw eigen metafore landschap.

De oude bulldozer

Een voorbeeld van een symboolwerk-sessie. De sessie is sterk ingekort, maar geeft een goed beeld van het soort processen dat tijdens symboolwerk plaats kan vinden. De cliënte is een vrouw van 26 die al jarenlang kanker heeft en die worstelt met de vraag hoe ze daar psychologisch mee om moet gaan. Ze is moe en de dreiging van de dood is uiteraard een zware emotionele belasting.

-Cliënt: Soms kan ik zo verdrietig zijn, als ik denk aan mijn vriendin en aan die akelige kanker.

-Jaap: Je voelt je verdrietig en die akelige kanker, dat is net zoiets als…

-Cliënt: Ik zie nu opeens een veld, zo’n veld dat je op het platteland ziet. Ik weet niet wat dat er mee te maken heeft….

-Jaap: Aah, een veld! Je ziet een veld. En wat voor soort veld is dat veld dat je daar ziet, op het platteland?

-Cliënt: Het is een braakliggend veld, een veld dat nodig moet worden omgeploegd.

-Jaap: Okay, het is een braakliggend veld. En dat braakliggend veld, dat veld dat nodig moet worden omgeploegd, wat is er verder nog met dat braakliggende veld?

-Cliënt (heeft nu haar ogen gesloten en is in een soort trance gegaan): Er staat een bulldozer bij. Aan de rand van dat veld staat een oude bulldozer.

-Jaap: Aah, een bulldozer! En die oude bulldozer die daar staat aan de rand van dat veld, wat voor een soort bulldozer is die oude bulldozer?

-Cliënt: Het is een hele roestige bulldozer. Het is een bulldozer die al heel lang niet meer is gebruikt.

-Jaap: Het is een roestige bulldozer die al heel lang niet meer is gebruikt. En wat is er verder nog met die bulldozer die al zo lang niet meer is gebruikt?

-Cliënt: Die bulldozer zou het veld moeten omploegen.

-Jaap: Okay, hij zou het veld moeten omploegen. En kan die bulldozer dat veld omploegen, dat braakliggende veld?

-Cliënt: Nee. Hij is roestig en er zit geen benzine meer in.

-Jaap: Aah, het is een roestige bulldozer waar geen benzine meer in zit en die het veld niet kan omploegen. En wat zou er moeten gebeuren, zodat die bulldozer het veld wel kan omploegen?

-Cliënt: Iemand zou er benzine in moeten doen.

-Jaap: Okay, iemand zou er benzine in moeten doen. En waar bevindt zich die oude, roestige bulldozer waar iemand benzine in zou moeten doen?

-Cliënt: Hij staat aan de rand van het veld, bij een boerderij. En daar zie ik ook de schuur waar die bulldozer in hoort te staan.

-Jaap: Aah, je ziet de schuur waar die bulldozer in hoort te staan. En wat is er verder nog met die schuur?

-Cliënt (de tranen stromen nu over haar wangen): Daar bij die schuur daar staat mijn vader. Mijn vader. Ik heb in geen jaren aan mijn vader gedacht.

-Jaap: Okay, daar bij die schuur staat je vader. En wat zou je willen dar er gebeurde met je vader en met die bulldozer en met dat braakliggende veld?

-Cliënt: Misschien kan mijn vader benzine in die bulldozer doen en het veld omploegen.

-Jaap: Je vraagt je af of je vader het veld om kan ploegen. En kan je vader benzine in de bulldozer doen en het veld omploegen?

-Cliënt: Ja dat kan hij. Dat kan mijn vader.

-Jaap: Okay, je vader kan het veld omploegen. En laat je vader dat braakliggende veld maar omploegen.

-Cliënt: Hij zit op de bulldozer en hij ploegt het veld om.

-Jaap: Je vader ploegt het veld om en hoe gaat het dan verder met je vader en met de bulldozer en met het veld?

-Cliënt: Het veld ziet er goed uit. Het heeft mooie rechte akkers.

-Jaap: Aah, het veld heeft nu mooie rechte akkers! En als dat veld mooie rechte akkers heeft, hoe gaat het dan verder met die bulldozer en met je vader?

-Cliënt: Nu groeien er groene planten op dat veld. Het is zo bijzonder dat ik mijn vader heb gezien… Mijn vader gaat terug naar de boerderij en hij zet de bulldozer in de schuur.

-Jaap: Okay, er groeien u groene planten op het veld en je vader zet de bulldozer in zijn schuur.

-Cliënt: Ik voel een soort ondersteuning.

 

Offerte aanvragen

 

 

Naar boven