Casus Janneke Swank: Het leven nemen zoals het komt

Elementen: combineren interventies, angst, paniek aanval, praten in v.v.t. voltooid verleden tijd, werken met deel; ontvouwend werken


In ‘Inzicht, het tijdschrift voor NLP,’ nummer 2 van 2010 staat een artikel van Jan Jeurissen (klinisch psycholoog) over zijn aanpak van traumaverwerking.
In het kort: de cliënt de ernst laten bepalen met een cijfer op de 10-punt schaal, dan de cliënt laten vertellen wat er gebeurde en dit helemaal in de voltooid verleden tijd, zodat er dissociatie ontstaat. Daarna weer een meting. De resultaten zijn volgens hem verbluffend.
NLP-ers kennen de ‘trauma-fobia-cure’ waarbij gewerkt wordt met een driedubbele dissociatie, terwijl het trauma op een filmpje vertoont wordt. Hierbij zal het visuele representatiekanaal de hoofdrol spelen. Bij de methode van Jan Jeurissen staat volgens mij vooral het auditieve aspect op de voorgrond.
Ik dacht: waarom niet samen? Als mijn cliënten kijken naar het filmpje van de traumatische gebeurtenis, zeg ik wel eens wat en toch weet ik niet precies wat ze in hun hoofd doen. Bovendien heeft het uitspreken van woorden vaak meer invloed dan deze alleen denken of er naar luisteren.

Tanja vertelde dat ze een paniekaanval had gehad in de auto en nu durfde ze niet meer te rijden, behalve als er iemand meereed, maar dan ‘niet meer over die gevaarlijke brug.’ Daar was het gebeurd. ‘Ik zag alleen maar de rand en de lucht en ineens voelde ik die paniek opkomen.’
Ze vertelt het al in de verleden tijd en ik vroeg haar naar ‘het hoe.’ ´Wat gebeurt er als je denkt aan autorijden’ ‘Dan krijg ik het al benauwd bij het idee alleen, vooral als ik aan die brug denk.’ Ze gaf het gevoel een 9. Ik had er eerder nooit op gelet of mensen het vertellen in de tegenwoordige tijd of in de verleden tijd en ik werd nieuwsgierig naar de vorm waarin we het zouden gieten.

We gingen ‘in de bioscoop’ zitten voor het plexiglas scherm, daarvoor ‘de Tanja die naar de film gaat kijken,’ een filmschermpje van vier bij vier centimeter, een zwart-wit filmpje, voorafgegaan door een foto van Tanja die rustig in de auto zat (!) en afgesloten met een foto van Tanja die aan de kant van de weg stond. De hulpbron voor de veilige plek werd het gevoel bij het skeeleren.
‘Vertel me maar wat er gebeurde daar,’ vroeg ik en ze begon meteen met: ‘ik rij daar op de N59 en’…Hier onderbrak ik haar (wat volgens Jeurissen de bedoeling is als de cliënt in de tegenwoordige tijd gaat vertellen) en ik zocht naar een hulpmiddel. Dia’s of foto’s van vroeger dacht ik want dan zeg ik toch ook: hier was ik op het strand en daar.
Ze begreep het. Met nog een paar keer een time out kon ze het helemaal vertellen in de verleden tijd’, daar en toen. Drie keer, met na elke keer een break state. Deel twee, het geassocieerd de film achteruit voelen gaan heb ik toch maar gedaan zoals ik het geleerd heb. Hoe anders?
En nu, als je denkt aan autorijden? Ze gaf zichzelf een cijfer 4. Doe je het? Ze aarzelde. ‘Vreemd,’ zei ze, ‘ik voel geen angst als ik er aan denk en toch twijfel ik nog.’ Wat er mis zou gaan, als ze toch gewoon weer over de brug zou rijden wist ze niet. Ja, ja, dacht ik, het komt wel.
Ze kwam drie weken later terug en zei dat ze alleen gereden had, maar nog niet over die brug. ‘Wat me tegenhoudt? Weet ik niet, als of ik het gewend ben om het niet te doen.’ We schoten allebei in de lach.

We gingen op zoek naar het deel dat haar tegenhield en daarvan was de positieve intentie: ‘beschermen tegen paniekaanvallen.’ Want? ‘Alles onder controle houden.’ ‘En als je tegen paniekaanvallen beschermd bent en controle hebt?’ ‘Dan heb ik een gevoel van rust, zekerheid.’
Dat leek me erg logisch.
‘En toch,’ zei ik, ‘is er een deel dat die paniekaanval veroorzaakt.’ Het duurde even voordat er voor dit deel begrip ontstond, terwijl paniek helemaal niet positief voelt. De positieve intentie was: ‘me wakker schudden.’ ‘Om?’ ‘Meer aandacht voor mezelf te hebben.’ ‘En dan?’ ‘Dan had ik geweten dat ik veel te gespannen was.’ ‘Dus wat is de bedoeling?’ ‘Ik moet me meer ontspannen.’
‘Dus de twee delen willen je allebei een vorm van rust geven? En die manier is nogal nadelig toch? Paniekaanvallen of alles onder controle willen hebben.’ ‘Ik denk,’ zei ze, ‘dat die stress komt omdat ik alles onder controle wil hebben, ja, zo is het natuurlijk.’ ‘Dus wat nu?’ ‘Ik moet leren om de dingen meer los te laten.’
Wat er zou gebeuren als ze dat niet deed was duidelijk. ‘Welke dingen?’
‘Bijvoorbeeld op mijn werk, meer aan anderen overlaten.’
’Dus wat wil je echt?’ ‘Minder krampachtig leven.’ Ik kon lekker oefenen met de vormvoorwaarden. ‘Als je minder krampachtig leeft wat heb je dan meer?’ ‘Gemak, met meer gemak leven.’ En ze ging door, een beetje mijmerend, haar stem werd zachter en ze sprak langzaam. ‘De dingen nemen zoals ze zijn, doen wat ik kan en meer niet, het leven nemen zoals het komt.’|
Ik voelde me ontroerd worden. Zo’n mooie uitspraak.
‘Wat me tegenhoudt? Niks, maar ik ben het niet gewend, ik ben voor mijn gevoel altijd al een controlefreak geweest.’

En ineens kwam Lucas Derks en zijn familiepanorama weer bij mij in beeld. Dat hebben we gedaan.
Zie hiervoor: www.sociaalpanorama.nl
Haar reactie na een paar weken was: ‘zei ik niet dat ik het leven moest nemen zoals het komt? Nou, ik heb er nu een andere zin voor: ‘ik neem mijn eigen leven  zoals het komt.’
Wat genoot ik weer van zoveel wijsheid.
En die brug? ‘Het beeld van die brug die halverwege ophoudt, dat is nog wat me angstig maakt.‘
Natuurlijk hebben we hier ook wat voor: de Visuele Swish.

Het was genoeg zo. Ze reed weer gewoon met de auto over de brug en ze kon niet begrijpen dat ze ooit dacht dat die brug halverwege ophield.
En de les die ze geleerd had paste ze toe: met veel meer gemak haar werk doen, meer aan anderen over laten en zich daarbij goed voelen.
‘Ik kan de paniekgevoelens nu echt bedanken!’ zei ze toen ze afscheid van me nam.

About the Author Janneke Swank

Janneke overleed op 7 november 2017. --- Met haar verloren wij een bevlogen NLP-collega en vriendin. --- Zij paste NLP toe in haar coachingspraktijk, op een zuivere, betrokken wijze. Ze was tot 1984 werkzaam als fysiotherapeut. Haar interesse ging toen al meer en meer uit naar de ‘mens achter de klacht’. --- Opleidingen: psychosomatsische fysiotherapie, NLP-practitioner en -master bij het IEP, certificaat NLP-trainer, certificaat Health Practitioner NLP en Destination therapist. ---Voerde jarenlang praktijk onder de naam ‘Mind the Body’ waar patiënten met psychosomatische klachten dankbaar gebruik van maakten. --- Gaf trainingen NLP bij het IEP en aan collega-therapeuten en bij de SETH.

Leave a Comment: