Provocatieve attributen #3: Bekers

 

‘Meedoen is belachelijker dan winnen!’

Veranderen doe je niet voor je lol. Veranderen betekent namelijk dat je iets niet goed doet en dat je het dus anders moet gaan doen. Daar houden wij mensen niet zo van. We weten wel dat het eigenlijk anders moet maar we zijn gewoonte-beesten. Het liefst laten we alles bij het oude en dat doen we om ons zelfbeeld te beschermen. We willen niet toegeven dat we er een potje van hebben gemaakt. Het lag sowieso niet aan ons!


Maar nu zullen we dan toch afscheid moeten nemen van ons oude ik en dat is best confronterend. Ik moet hierbij denken aan een spreuk die ik ooit ergens las: ‘Een vrouw verlaten, is ook de man verlaten die zij van je gemaakt heeft.’ Dat geldt eigenlijk ook voor veranderen door het aanpakken van problemen. ‘Een probleem verlaten is ook de mens verlaten die dat probleem van u gemaakt heeft.’ En we zijn zo gehecht aan ons oude vertrouwde ik. Of, een citaat in een artikel op nos.nl over het leven in Irak na de val van Saddam Hoessein: ‘Het leven onder een dictator (lees: een probleem) was natuurlijk niet alles, maar de vrees voor één man was op een bepaalde manier wel overzichtelijk. Zolang je je mond hield, was je veilig en kon je een leven opbouwen.’


Nu wil je dan toch echt veranderen en je hebt gekozen om bij een provocatief coach langs te gaan voor een onderdompeling in warmte, humor én uitdaging. Maar veranderen is bedreigend. Het zou wel eens pijnlijk kunnen zijn. Misschien lukt het niet, loopt het uit op een mislukking of een teleurstelling. Misschien voel je je dan nóg veel slechter. Daarom kunnen cliënten bij mij een beloning verdienen. Weg van de pijn, op naar het plezier!


Als een cliënt echt iets heel goeds heeft gedaan dan is hij míjn kampioen en krijgt hij van mij een hele echte beker. Ook door iets heel stoms te doen is bij mij een beker te verdienen. Het is weliswaar een hele kleine beker, en hij is van plastic, maar toch, een beker is een beker. En prestaties mogen beloond worden. Bij dieren werkt belonen het beste door iets lekkers te geven, bijvoorbeeld een droog koekje of een lekker stukje visafval. Bij mensen werken sociale beloningen beter. Wij vinden niets fijner dan een lief woord of een bemoedigend welgemeend schouderklopje. Daarom is het zo leuk om met een onpersoonlijke, goedkope, plastic beker te werken.


Na de uitreiking van de eerste beker moet de cliënt nog wel lachen en kan hij of zij de humor van deze vreemde beloning wel inzien. Maar vanaf dat moment kan de cliënt verder worden uitgedaagd door steeds maar weer terug te komen op het zijpad van het belang van het verdienen van bekers.

Wat zou je kunnen doen om nog een beker mee te winnen? 

Waarom wil je geen tweede beker?

Waar ga je de beker thuis neerzetten? Krijgt het een ereplaats? 


Het steeds maar doorgaan op die bekers zal een reactie teweeg brengen. De cliënt zal uiteindelijk zeggen dat hij het veranderen helemaal niet voor die stomme bekers doet maar voor zichzelf. Provocatief contra-behaviorisme als het ware. ‘Ik wil geen bekers ik wil dat het anders wordt!’ Verontwaardigd kun je dan doorgaan met coachen.


Mocht de cliënt de beker, dankbaar en trots op zijn prestatie, glunderend aannemen dan is er natuurlijk helemaal niets aan de hand. Dan heeft belonen dus toch zin gehad. In tijden van duisternis schittert de Ommekeer Cup op een ereplek in de donkere woonkamer. Het was er zó donker dat hij een lichtpuntje zag.

 

About the Author Willem Beekhuizen

Willem is leraar aardrijkskunde en geschiedenis, popzanger en provocatief coach level II (en dat is best hoog). Zijn coachingspraktijk in Nijmegen heet 'ContraCoaching'.

follow me on:

Leave a Comment: