Casus Janneke Swank: Daar heb je hem weer…

Elementen: moeizame relatie, emotionele verstrikking, irritatie, niet leuk iemand, conflictueuze relatie, vormvoorwaarden doel, indicatie interventie, vele mogelijkheden.


‘Wel een paar keer per dag staat hij voor de deur en wil dan iets vragen of lenen of vertellen. Slaat helemaal nergens op en we zijn het zat. Vooral mijn vrouw. Ze zeurt elke dag wel over Ferdy, dat hij weg moet blijven en dat ik dat moet zeggen, maar ja….’

Hij was even stil en zijn ogen werden vochtig. Hij keek naar boven, schraapte zijn keel, snoof even en zei toen dat ze ieder een volkstuintje hadden en als het zo doorging ging ook daar de lol vanaf want ook daar kwam hij steeds weer een praatje maken en ‘dat gaat dan nergens over en verdorie, ik wil het gewoon niet meer.’

Terwijl ik zat te luisteren en af en toe een samenvatting gaf dacht ik dat ik het ook moeilijk vind om iemand niet binnen te laten of een praatje af te kappen. Wie weet, konden we wat leren van elkaar. Dus ik vroeg hem wat hij er al aan had gedaan. ‘Genoeg,’ zei Harry en meteen met een wat luidere stem: ‘maar niks helpt.’

Ik vroeg om voorbeelden die niet geholpen hadden.

Ze hadden overdag de luxaflex dicht gehouden, ze waren de keuken ingevlucht als ze hem zagen komen. Hij had een keer gezegd dat hij geen tijd had, dat ze weg moesten, wat lastig was, want dan moet je nog gaan ook. De buurman wist er van en die had Ferdy een keer duidelijk te kennen gegeven dat zijn bezoeken teveel waren en dat het minder moest en toen was Ferdy met een betraand gezicht bij hen gekomen en dat is dan weer erg zielig. ‘Nee,’ besloot hij, ‘niks helpt.’

Ik vond dit wel een erg belemmerende overtuiging en ik vroeg aan Harry hoe ik hem dan kon helpen als niks hielp. ‘Ik weet het,’ zei hij, ‘zo moet ik niet denken, maar we zijn echt de wanhoop nabij. Ons huwelijk gaat er zo ook nog aan. Dacht ik lekker met pensioen te zijn, krijgen we dit.‘

Het werd tijd om te gaan vaststellen wat het doel van Harry was. ‘Dat hij niet meer komt,’ was de eerste wens. Begrijpelijk en vooral uitdagend want het doel moet voldoen aan de vijf vormvoorwaarden dus dat werd een half uurtje hersengymnastiek. Via ‘niet meer binnenlaten’ en ‘gewoon zeggen dat hij niet welkom meer is’ kwamen we bij: ‘hij zit zo in mijn kop, ik moet gewoon loskomen van hem.’ En dan? vroeg ik. ‘Dan ben ik vrij.’ Ja, dan ben je vrij, vrij van…? ‘Van die stress, ik noem het wel eens Ferdystress,’ zei hij  en zijn ogen werden weer vochtig, hij keek weer naar boven, snoof weer en zei toen: ‘ja, want aan de ene kant heb ik medelijden met hem, hij is alleen of liever gezegd eenzaam, maar aan de andere kant vind ik hem een opdringerige kwal.’

En, vroeg ik, als je vrij bent van die Ferdystress, wat is er dan? ‘Dan is er ruimte in mijn hoofd en voel ik me weer goed.’

Harry heeft een innerlijk conflict en we zouden de conflictintegratie kunnen doen. Toch bleven de woorden ‘loskomen van hem’ me in de oren klinken want het leek bijna of Ferdy een dwanggedachte was van Harry en het zou een mooie eerste stap kunnen zijn om te bereiken dat er weer ruimte in zijn hoofd zou komen voor andere dingen. Dan zou hij zich wellicht wat rustiger gaan voelen, vrij zijn van….en dan konden we altijd nog de conflictintegratie doen.

Er is een mooi proces: ‘losmaken van emotionele banden’ van Connirae en Steve Andreas en beschreven in hun boek: The Heart of the Mind. Ook Robert McDonald heeft hier een bijdrage aan geleverd.

Dit proces is hier beschreven voor de toepassing op jezelf.

  1. Bepaal wie de ander is waar je een ongezonde band mee hebt.
  2. Zet die ander voor je, loop er omheen, raak de ander aan en ga na hoe die ongezonde band ‘voelt’, hoe deze ervaren wordt (een koord, een ketting, laat het onbewuste antwoord geven) en op welke plaats in het lichaam en vanaf welke plek bij de ander.
  3. Ga na wat je er van vindt als deze verbinding wordt verbroken, maar doe het nog niet.
  4. Ga na wat de positieve intentie is van deze verbinding voor jou.
  5. Draai je om en maak een driedimensionaal beeld van jezelf (letterlijk met je handen) en zorg dat je daar de gevonden positieve intenties inbouwt. Zie hoe de levende jij daar voor je staat, de jij zoals je wilt zijn, met de positieve intenties.
  6. Draai je weer terug en kijk naar de ander. Ga na of je nu de verbinding kunt verbreken en als er geen bezwaar is, doe het dan. Doe net alsof de ander ook een zelfbeeld heeft gemaakt, waar nu de verbinding naar toe kan gaan, exact op dezelfde plaats als waar jij de verbinding ervoer.
  7. Draai je weer om en maak nu exact dezelfde verbinding met je zelfbeeld.
  8. Stap even in je zelfbeeld en kijk naar jezelf zoals je nu bent, verbonden met jezelf en vrij van de verbinding met de ander.
  9. Stap weer terug in jezelf en blijf je bewust van de verbinding met jezelf. Ga na hoe je nu een toekomstige situatie gaat beleven.

Als er bij stap 6 nog wel een bezwaar is, dan daarvan de positieve intentie zoeken en die ook inbouwen in je zelfbeeld.

Harry had de verbinding gevoeld als een lus om zijn nek, een lus die Ferdy als een lasso om zijn nek wierp. De positieve intentie van de lasso was: goed zijn voor je medemens, je naaste liefhebben. En dan? Dan was hij een goed mens met het hart op de juiste plaats.

Hij moest even wennen aan stap 7 om te ervaren wat het verschil was met de lus van zijn eigen zelfbeeld en die van Ferdy. Ineens glimlachte hij en zei dat dit wel heel anders voelde. Meer als een warme sjaal.

Hoe hij nu om zou gaan met Ferdy? Hij zei dat hij nu meer een gevoel van mededogen had in plaats van irritatie en hij vond het zoeken naar de positieve intentie een bruikbaar middel om ook bij Ferdy toe te passen. Gewoon vragen wat hij wilde bereiken met die bezoekjes. En dan afspraken maken, want het zou wel gaan om aandacht.

We spraken nog even over egoïsme en of dat nu goed of slecht was. Ik raadde hem aan om het boek van Jeffrey Wijnberg te lezen: Gezond egoïsme. En ik vertelde hem over de stewardess die in het vliegtuig de passagiers instructies geeft over het gebruik van het zwemvest en de zuurstofmaskers. En dat ze dan benadrukt dat moeders met kleine kinderen eerst zelf het masker moeten opzetten en het daarna pas bij de kinderen moeten doen. Harry dacht hier even over na en zei toen dat hij dat heel goed begreep.

Hij kwam veertien dagen later terug en had inderdaad een goed gesprek gehad met Ferdy, die zelfs zijn excuses aangeboden had. Hij had Harry tenslotte een echte vriend genoemd en ze hadden afgesproken om één keer per week samen iets te drinken in de volkstuin of in hun eigen tuin.

Terwijl we bezig waren met het proces bedacht ik dat ook het ‘Binnen-Buiten-model’ van Anneke Meijer goed bruikbaar kan zijn bij een dergelijke hulpvraag. En wat als ik de conflictintegratie had gedaan? Of iets van het Sociaal Panorama van Lucas Derks, of als ik had gezocht naar de belemmerende overtuiging?

Welke therapie heeft zoveel mogelijkheden?

Meer lezen over toepassingen van NLP? Bestel dan het boek: Hoe je met NLP….

About the Author Janneke Swank

Janneke overleed op 7 november 2017. --- Met haar verloren wij een bevlogen NLP-collega en vriendin. --- Zij paste NLP toe in haar coachingspraktijk, op een zuivere, betrokken wijze. Ze was tot 1984 werkzaam als fysiotherapeut. Haar interesse ging toen al meer en meer uit naar de ‘mens achter de klacht’. --- Opleidingen: psychosomatsische fysiotherapie, NLP-practitioner en -master bij het IEP, certificaat NLP-trainer, certificaat Health Practitioner NLP en Destination therapist. ---Voerde jarenlang praktijk onder de naam ‘Mind the Body’ waar patiënten met psychosomatische klachten dankbaar gebruik van maakten. --- Gaf trainingen NLP bij het IEP en aan collega-therapeuten en bij de SETH.

Leave a Comment: