Menu

Casus Janneke Swank: Spaans benauwd

Elementen: veranderen persoonlijke geschiedenis; paniekaanvallen; ademhaling controleren of ??.


Marie Louise is 33 jaar oud en komt bij me met de vraag of ik haar wil helpen om haar ademhaling onder controle te krijgen want ze heeft al jarenlang af en toe een paniekaanval en niks helpt. ‘Het overvalt me, ineens voel ik ergens een pijntje of ik hoor iets over een ziekte en hup daar gaan we weer, Spaans benauwd heb ik het, de eerste keer dacht ik dat ik dood ging en zo voelt het ook al weet ik nu wel dat dat niet kan, want ze hebben me uitgelegd dat ik schrik en dan ga hyperventileren en daar krijg ik het benauwd van.’ Ze zat het aan één stuk door te vertellen en kon bij een komma of een punt nog net even inademen.

Of ze wist wanneer het begonnen was? ‘Toen mijn oma overleed, zomaar plotseling, nu anderhalf jaar geleden en mijn moeder was helemaal van slag. Dat vond ik zo erg, mijn moeder en ik hebben een goeie band, ik ben maar alleen want ik heb geen broers of zussen en…..’ Ze begon te huilen. Na een paar tissues vertelde ze dat ze wel een paar goede vriendinnen had, maar geen partner. Wel een lieve hond. Ze had jaren geleden een relatie gehad maar ‘dat werd niks, dus daarom voel ik me eenzaam, maar daar kom ik niet voor, ik wil die ademhaling onder controle hebben.’

Hoe ze zou weten dat ze haar ademhaling onder controle had? ‘Dan heb ik geen lichamelijke klachten meer en dan schrik ik niet meer en dan heb ik geen paniekaanvallen meer.’
Het was een logische redenering, maar het is het omkeren van het probleem. Zolang ze schrikt van één of ander lichamelijk gevoel of iets hoort over een ziekte zal ze een lichamelijke reactie hebben en daar is ze dan bang van. En dat maakt haar alert, zodat ze voortdurend let op haar lichaam in de verwachting dat er elk moment iets mis kan gaan en zo blijft ze gespannen en houdt ze een snelle ademhaling en dus lichamelijke reacties.

Toen ik haar dit had uitgelegd, knikte ze en vroeg: ‘maar wat dan? Hoe krijg ik dan die paniekaanvallen onder controle?’
Ik vroeg haar of ze wist waarom mensen een alarminstallatie in hun huis hebben terwijl ze weten dat het ding heel veel lawaai kan maken. Haar mond ging een beetje open en ze zei: ‘nou, omdat ze dan weten dat er ingebroken wordt.’
Ja, zei ik, en waarom willen ze dat weten? ‘Nou, dan kunnen ze meteen de politie bellen.’ En dan? ‘Dan worden de inbrekers gepakt.’ En dan? ‘Dan zijn ze veilig’.
Dus, zei ik, dat alarmapparaat kan onverwacht afgaan en het laat iedereen schrikken maar het is voor een goed doel? Ze was even stil en zei toen dat ze wel begreep waar ik naar toe wilde, maar niet wat het goede doel was van de paniekaanvallen.
Misschien kom je er achter als je echt luistert naar wat dit gevoel van paniek je te vertellen heeft?
‘Dat lijkt me toch duidelijk, ik doe het zelf, ik let de hele dag op mijn lichaam of het wel goed gaat.’ Ze had het begrepen..
En, wat wil je daarmee bereiken? ‘Dat ik er snel bij ben als het niet goed gaat’.
En, als je er snel bij bent, wat bereik je daar dan mee? ‘Dat ik niet dood ga.’
Natuurlijk, zei ik, dat wil niemand, maar mag ik nu eens een gekke vraag stellen? Het mocht. Wat is er zo erg aan dood gaan?
Ze staarde even voor zich uit en zei toen: ‘het is verschrikkelijk voor de mensen die achterblijven, die eenzaamheid.’ En er kwamen weer tranen.
Hoe weet je dat de mensen die achterblijven zich eenzaam voelen en dat verschrikkelijk vinden? vroeg ik met een zachte stem. De tranen kwamen nu met volle kracht. ‘Ik ben zo eenzaam en ik snap het gewoon niet en ik ben altijd al eenzaam geweest, hoe kan dat nou, ook thuis vroeger al.’
De aangewezen interventie voor een onbegrepen heftig gevoel is Change Personal History. Ik vroeg haar daarom of ze dat gevoel van eenzaamheid wilde onderzoeken om het misschien te begrijpen of zelfs te veranderen? Ze wilde dat heel graag zei ze.
Ze kon zich goed inleven in het gevoel omdat dit de avond daarvoor ook al heftig was geweest en met dit geankerde gevoel liepen we rustig terug op de levenslijn, 10 jaar, 5 jaar, ‘ik ben nu 2 geloof ik, het is er nog steeds, ik ben in de baarmoeder en nu, nu is het weg, hier ben ik niet eenzaam.’

Ik haalde haar er uit en vroeg wie er bij haar was. Dat wist ze niet, het was een gevoel. ‘Misschien was ik er wel één van een tweeling,’ zei ze zacht.
We spraken af dat ze dit eerst aan haar moeder zou vragen voordat we verder gingen.
Twee weken later kwam ze terug. ‘Het lijkt wel of er een soort wonder gebeurd is,’ zei ze met een lach. Haar moeder had verteld dat er na de bevalling van Marie Louise nog ‘iets’ naar buiten was gekomen en dat was volgens de dokter niet levensvatbaar geweest.
Het klonk me naar in de oren.
‘Dus ja, ‘zei ze, ‘ik voelde het, ik heb het altijd gevoeld.’
Je bent dus alleen maar eenzaam geweest omdat je zusje of je broertje – ‘nee, het was een zusje, dat voel ik gewoon’- ja, omdat zij geen goede plek had.
‘Klopt,’ zei ze.
Welke plek wil je haar geven?
Ze wees naar achter en iets omhoog, ‘zodat ze altijd bij me is op de één of andere manier, en het gekke is, ik heb me al twee weken zo goed gevoeld, helemaal niet met mezelf bezig geweest (hoezo gek?).’
We gingen nog even terug naar de baarmoeder met de hulpbron (het zusje) en zo werd ze opnieuw geboren en ze groeide op, alleen, maar niet meer eenzaam, met zusje achter boven.
Ze wilde vier weken proeftijd en kwam terug met de vraag of ik haar wat adem- en ontspanningsoefeningen wilde geven, ‘want’, zei ze, ‘het is net alsof mijn geest nu rustig is, maar mijn lichaam nog niet.’ Dit was een andere vraag dan ‘onder controle’ krijgen, zei ik en ik vroeg haar of ze besefte dat ‘onder controle willen krijgen van de adem’ er voor zorgt dat je dan juist geen controle hebt, maar dat de ademhaling jou beheerst.
Het was haar helemaal duidelijk.
Weer een maand later kwam er een andere Marie Louise binnen met kort haar en een nieuwe bril. ‘Ik voel me goed,’ zei ze, ‘en ook veranderd, ik heb zin om uit te gaan, mensen te ontmoeten en wie weet…….’
We wisten het allebei.

About the Author Janneke Swank

Janneke overleed op 7 november 2017. --- Met haar verloren wij een bevlogen NLP-collega en vriendin. --- Zij paste NLP toe in haar coachingspraktijk, op een zuivere, betrokken wijze. Ze was tot 1984 werkzaam als fysiotherapeut. Haar interesse ging toen al meer en meer uit naar de ‘mens achter de klacht’. --- Opleidingen: psychosomatsische fysiotherapie, NLP-practitioner en -master bij het IEP, certificaat NLP-trainer, certificaat Health Practitioner NLP en Destination therapist. ---Voerde jarenlang praktijk onder de naam ‘Mind the Body’ waar patiënten met psychosomatische klachten dankbaar gebruik van maakten. --- Gaf trainingen NLP bij het IEP en aan collega-therapeuten en bij de SETH.

Leave a Comment: