Casus Janneke Swank: Zekerheid

Elementen: Lichaam en Geest een eenheid; overtuigd zijn, een voorbeeld van genezing; Doorvragen naar lastigste; Disney strategie indicatie; spelen met tijd en tijdslijn; ‘Zeker weten proces’ mbv submodaliteiten en tijdslijn.


De grootste vergissing bij het behandelen van ziektes is dat er artsen zijn voor het lichaam en artsen voor de geest, ondanks dat deze twee-eenheid niet is te scheiden.
– Plato.

Kende Plato de NLP-vooronderstelling: lichaam en geest zijn een cybernetische eenheid, al?
Toch is het wel makkelijk om af en toe een onderscheid te maken bijvoorbeeld als het gaat om ‘gezond leven’ en ‘vitaal oud’ worden. Het mag als algemeen bekend worden verondersteld dat een gezond lichaam samenhangt met:
– Gezonde voeding (en hierover bestaan nogal wat verschillende meningen)
– Niet roken. (Dus: wat wel? Goed zorgen voor de longen?)
– Genetische aanleg, ons DNA, (wat men vroeger zag als vaststaand feit maar ook hierover denkt men wat flexibeler).
– Beweging (en toch weer niet te intensief sporten, tja, wat is dan goed?)
– Een optimaal gewicht.

En om vitaal oud te worden zijn de volgende psychische componenten van belang. Ooit onderzocht door Jaap Hollander:
– Positief denken
– Eigen wijsheid
– Goede relaties
– Doelen stellen
– Integratie van de goede dingen uit het verleden

Als ik hierover praat krijg ik nogal eens bekende en uitdagende tegenvoorbeelden, zoals: mijn opa heeft altijd gerookt en is 91 geworden, Of: mijn tante is heel graag alleen en is nu 86, of: ik heb nog nooit gesport en ik ben kerngezond.

Zouden overtuigingen dan een nog grotere rol spelen dan we weten?

Onderstaand verhaal stemde me tot nadenken in dit kader. Het is een samenvatting van een artikel uit het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde van 23 februari 2008, geschreven door prof. dr. P.L.P. Brand, kinderarts.
De tweejarige Thomas was ernstig ziek en zou, volgens de specialisten, overlijden. De behandelend arts-assistent moest dus ‘een moeilijk gesprek’ gaan voeren met de ouders. Hij wist dat de meeste ouders bij zo’n bericht reageren met ongeloof. Echter de ouders van Thomas reageerden anders. Het ongeloof was er zeker, maar vooral, zoals bleek uit hun reacties, ongeloof omdat ze ervan overtuigd waren dat Thomas weer beter zou worden. De arts legde uit dat kinderen met dit ziektebeeld overlijden en dat er alleen een heel kleine kans was op overleven maar dan met een ernstige meervoudige handicap. De moeder zei: ‘Je zult vast gelijk hebben dat het in andere gevallen zo is gelopen maar dat gaat hier niet gebeuren. Niet met mijn kind. Die wordt gewoon weer beter.’
Vol overtuiging. Geen hysterische ontkenning, geen boosheid, geen luchtkastelen. Beide benen op de grond, volledig in balans. Optimistisch ongelovig.
Een week later kon de laatste slang eruit en de moeder zei: ‘Geef mijn kind maar hier, bij me.’ En de vader keek de dokter aan en knikte hem toe met een glimlach. De dokter schoot vol. Nog een week later kon Thomas naar huis, kerngezond. De ouders hebben de dokter bedankt voor de goede zorgen.
En de dokter? Hij besefte dat ‘evidence based’ geen zekerheid biedt. Dat er altijd uitzonderingen zijn. En dat hij getuige was geweest van de ongelooflijke kracht van mensen en hun overtuigingen en hun vermogen om te genezen. En vooral: dat mensen hoop en vertrouwen kunnen houden en kracht krijgen van liefde.
De ouders van Thomas waren er allebei van overtuigd dat Thomas weer beter zou worden. En er zijn talloze verhalen van mensen die hun doelen bereikt hebben, omdat ze zeker wisten dat het zou lukken en met die zekerheid gingen ze ervoor en lieten ze zich niet ontmoedigen als het even tegenzat.

Natuurlijk zijn er NLP-manieren om belemmerende overtuigingen te veranderen in krachtgevende. En dit is een mooi woord, want ze geven echt kracht. Het is een ‘zeker weten’.
Er is nog een ander NLP-proces om ‘zekerheid’ te installeren.

‘Dat promotieonderzoek is nu afgerond,’ zei Margreet en ze glimlachte een beetje. De glimlach verdween en er kwam een frons in haar voorhoofd toen ze zei dat ze nu moest promoveren en of ik wist hoe dat ging en daar zag ze zo tegenop.
Ik wist hoe het ging en ik vroeg haar wat ze het lastigste vond.
‘Dat ik op een vraag geen antwoord weet.’
’En wat is daar lastig aan, dat je een antwoord niet weet?’
‘Dan vinden ze me natuurlijk dom.’
‘Dan vinden ze je dom? Hoe weet je dat?.’
Ze keek me aan en trok even haar schouders omhoog. ‘Tja, nee, ja, nee, dat weet ik niet, dat denk ik maar dat zou toch kunnen?’
‘Ja dat zou kunnen en dan?’
‘Dan vinden ze me misschien ongeschikt.’
’Dan vinden ze je misschien ongeschikt, ja, en dan?’
‘Nee, ja, nee, dat kan ook niet, want mijn hele onderzoek is al goedgekeurd door mijn professor, dus nee, dat is het niet. Maar als ik nu maar niet zo onzeker was, als ik maar niet te gespannen ben of bibberig overkom, als ik maar niet sta te trillen.’
‘Wat zou je dan wel willen?’
‘Dat ik dat zeker wist.’
‘Dat je zeker wist dat je wel……?’
‘Dat ik niet, nee, o, ja, ik snap wat je bedoelt, dat ik rustig ben, en rustig praat en goed luister en rustig antwoord geef.’

Na ‘hoe weet je dat’ en het vergelijken van de doeltoestand met de huidige toestand deden we de Disneystrategie. Ze vond dit een mooi proces en zei: ‘ja, zo wil ik het doen. Als ik nou maar niet zo twijfelde.’
‘Je wilt zeker weten dat je het zo doet?’
‘Ja, ja’, zei ze congruent.
‘Wat houdt je tegen?’
‘Nee, niks, ik kan het zo, ik geef al jaren les en ik weet dat ik dit kan, alleen die twijfel of ik toch niet ga bibberen, die voel ik en daarmee hou ik mezelf in een vicieuze cirkel natuurlijk.’
Zo kwam ik op het idee om nu eens niet de overtuiging te veranderen maar om het proces ‘zeker weten’ toe te passen.
Het is door Robert McDonald gepresenteerd in een uitgebreidere versie. Wie het oorspronkelijk heeft ontwikkeld weet ik niet.

Hier volgen de stappen:

1. Maak een levenslijn door op het heden te gaan staan en te bepalen waar de toekomst en het verleden liggen.
2. Blijf op het heden staan en ga na welke gebeurtenis er bij je opkomt waarvan je zeker weet dat deze echt plaatsvond en die je je goed herinnert.
3. Bepaal hiervan de submodaliteiten.
4. Stap van de levenslijn af. Denk aan je doel en ga na waar je dat in de toekomst wil. Maak een plaatsanker op de levenslijn en associeer in het doel.
5. Ga na of er bezwaren zijn om dit doel te bereiken (hebben, beleven, kunnen, doen).
6. Als er geen bezwaren zijn loop je een paar stappen de toekomst in en je stelt je voor dat deze plek nu ‘het heden’ is en dat je terugdenkt aan je doel in het verleden. Ga na wat de submodaliteiten zijn.
7. Verander deze submodaliteiten in die van stap 3 en ga na of je nu zeker weet dat je je doel hebt bereikt.
8. Als dit zo is, maak dan ankers voor dit gevoel van zekerheid (V.A.K.).
9. Stap even van de lijn af, ga naar de plek van het heden (van stap 2), gebruik de ankers en denk aan je doel. Ga na welk gevoel er bij je opkomt.
10. Bij: ‘ik weet zeker dat…’ is het proces afgerond.
Mochten er nog twijfels zijn, ga dan na welk deel je tegenhoudt en geef dit aandacht d.m.v. onderhandelen met een deel.

Margreet keek me aan met een glimlach en vroeg of ze dit thuis moest oefenen. Ik zei dat het misschien wel goed was om met de ankers te oefenen en ze beaamde dat.
Een paar weken later kreeg ik een app met een foto van haar, staande achter een soort lessenaar, rechtop en kijkend naar de promotor. Ze schreef dat het heel goed was gegaan en dat ze nu gepromoveerd was.

Ik heb daar nooit aan getwijfeld en ik weet zeker dat de uitstraling van de coach of therapeut veel bijdraagt aan het contact of het bereiken van een doel.
En wie hieraan twijfelt kan altijd nog het bovenstaande proces doen.

Meer lezen over toepassingen van NLP? Bestel het boek: Hoe je met NLP…..

About the Author Janneke Swank

Janneke overleed op 7 november 2017. --- Met haar verloren wij een bevlogen NLP-collega en vriendin. --- Zij paste NLP toe in haar coachingspraktijk, op een zuivere, betrokken wijze. Ze was tot 1984 werkzaam als fysiotherapeut. Haar interesse ging toen al meer en meer uit naar de ‘mens achter de klacht’. --- Opleidingen: psychosomatsische fysiotherapie, NLP-practitioner en -master bij het IEP, certificaat NLP-trainer, certificaat Health Practitioner NLP en Destination therapist. ---Voerde jarenlang praktijk onder de naam ‘Mind the Body’ waar patiënten met psychosomatische klachten dankbaar gebruik van maakten. --- Gaf trainingen NLP bij het IEP en aan collega-therapeuten en bij de SETH.

Leave a Comment:

1 comment
Stef de Beurs says 2 maart 2016

Hi Janneke,
Altijd heerlijk om te lezen, je artikelen. Een paar jaar geleden had ik ook ‘n promovenda met vergelijkbare onzekerheden, vooral m.b.t. “er staan”. Hoewel de gang naar zo’n promotie toch wel ‘n paar jaar in beslag neem, had ze pas op ‘t laatst actie ondernomen en was het niet meer mogelijk om bijvoorbeeld aan een Speaking Circle deel te nemen. Op ‘n vrijdag kwam ze bij me en op maandag zou ze promoveren.
Ik heb toen vooral gewerkt met RDI – Resource Development & Installation, een onderdeel uit de kast van EMDR en dát gecombineerd (koptelefoon met tikjes) met tijdlijn en tot slot in een circle of excellence.
Andere methode, zelfde resultaat……. er gaan voldoende wegen naar Rome. 🙂
Hartelijke groet,
Stef de Beurs

Reply
Add Your Reply