Menu

Verwelkom de tegenkracht!

De uitdaging

Ik ga op reis en ik neem mee... Wat als je op reis ging met een koffer waar maar twee methoden in konden? Nee, niet eens twee hele methoden, maar slechts twee enkele technieken? Wat zou jij dan kiezen? Wat is de essentie van coaching?

Met deze interessante uitdaging werd ik geconfronteerd, of misschien moet ik zeggen 'met deze taak zadelde ik mijzelf op'. Hoe dat kwam? Internationaal hadden we na veel discussie besloten om de MindSonar opleiding terug te brengen van zes tot vier dagen on-site training, plus een hoop mentoring en e-learning. Ik zal je niet vermoeien met alle redenen.


Maar eentje was, dat coaching tegenwoordig al lang niet meer de enige toepassing is van MindSonar. Het wordt al veel langer ook gebruikt voor teambuilding en werving-en-selectie. Tegenwoordig zijn die toepassingen qua aantallen gebruikers belangrijker dan coaching. Dus 'moest' daar meer aandacht voor komen in de opleiding, dus dan 'moest' het coachen korter. Ergo: 1 dagdeel voor coaching. En dus de vraag: wat stop ik daar dan in, in dat ene dagdeel?


Hoe en wat
Ik besloot om een "hoe en een wat" mee te nemen. Als iemand je iets wil uitleggen, zegt hij soms: "Ik zal je even uitleggen hoe en wat". Robert Dilts zei het dertig jaar geleden al: Je hebt 'how-to' problemen en je hebt 'want-to' problemen. 


Het eerste coachings-element dat ik koos was een combinatie van ankers en zelfspraak. In dit voorbeeld gaat het om MindSonar, dus om metaprogramma's. Metaprogramma's zijn mindset-elementen, zoals 'naartoe' versus 'weg van', 'globaal' versus 'specifiek', e.d. Samen definiëren die metaprogramma's iemands mindset. MindSonar brengt mindsets gedetailleerd in kaart. Degene met wie je werkt kan dus besluiten hoe hij precies die mindset wil veranderen om een probleem op te lossen of een doel te bereiken. Zo kom je dan op enkele huidige metaprogramma's uit, met daaraan gekoppeld de gewenste metaprogramma's. Een mindset-verandering dus.  


Triggers
Stel, iemand wil meer initiatief nemen in een bepaalde situatie en ook meer van zichzelf uitgaan (gewenste metaprogramma's: 'proactief' een 'interne referentie'). De coaching gaat dan in eerste instantie over: Hoe doe je zoiets? Dus over het hoe. Wij werkten al langer met een systeem van zelfspraak, organische ankers en triggers.

- Zelfspraak: Wat kun je tegen jezelf zeggen, waardoor je in die situatie proactiever wordt en meer van jezelf uitgaat?

- Organische ankers: Als je die twee mindset-elementen combineert, wat wil je lichaam dan spontaan doen? Denk aan spontane bewegingen, houdingsveranderingen en gebaren.

- Triggers: Wat roept - in die situatie - de oude metaprogramma's op? Koppel daar dan met die organische ankers de nieuwe mindset aan.


Mooi. Dat werkt prima. Het is procesgericht, het is praktisch. En het is ook symbolisch, want een organisch anker is niet alleen een anker, maar tegelijkertijd een kinesthetisch symbool.


Maar eh... wat als iemand die nieuwe mindset ergens helemaal niet wil inzetten? Wat als hij denkt: Maar zo iemand wil ik eigenlijk helemaal niet zijn? Hij weet dan na de bovengenoemde techniek wel hoe. Maar hij is incongruent over wat hij wil.

Je hebt nog ruimte voor een enkele techniek
De koffer zit al half vol. Je hebt nog slechts ruimte voor 1 enkele techniek. En daarmee moet je dus het 'wat' aanspreken, om een compleet pakketje te hebben. Daarom koos ik als tweede techniek voor 'Het omarmen van de tegenkracht'. Je zou het ook 'Het verwelkomen van de tegenkracht' kunnen noemen. Ga die tegenkracht zien als een belangrijke medestander.

Tegenkracht? Ja. Want vaak zal blijken dat mensen, vooral ook als ze eenmaal helder hebben hoe het zou kunnen, en al ze begrijpen dat het kan, ook een gedeelte hebben dat zich verzet. En niet zonder redenen. Denk Yin en Yang (I Ching). Denk homeostase (systeemtheorie). Denk enantiodromia (Jung).


Kijk mij diep in de ogen
De tweede techniek bestaat uit iets dat ik ook al langer doe. Stel bijvoorbeeld, jij wilt duidelijker worden naar een bepaald iemand toe. Dan vraag ik je om tegenover mij te komen staan, mij diep in de ogen te kijken en te zeggen "Van nu af aan ga ik tegen die-en-die heel duidelijk zeggen wat ik denk". Daarmee wordt je voornemen in een relatie (met mij) geplaatst. Dan laat ik je vervolgens nagaan wat er allemaal aan verzet bij je boven komt. En dat verzet komt meestal veel duidelijker naar boven, omdat je voornemen niet meer theoretisch is, maar nu in een concrete relatie wordt geplaatst.


Wat zegt het gedeelte van jou dat helemaal niet duidelijk wil zijn? Door daar naar te luisteren en door dat te voelen, leg je contact met de tegenkracht. En die tegenkracht wil je mee krijgen in het veranderingsproces. Dus die verwelkom je als een lang verloren familielid. De bijbelse metafoor van de verloren zoon. En je onderhandelt respectvol met dat gedeelte over de condities waaronder het wel wil meewerken. Heerlijk om te doen! En zo heb je dan een prachtig pakketje van twee technieken waarmee je heel veel kunt doen. Al zeg ik het zelf...

En wat nu als er geen verzet komt? Als de persoon helemaal congruent is, maar gewoon niet weet hoe het moet? Nou, dat is ook prima, want daar heb je dan die techniek met de triggers voor.



About the Author Jaap Hollander

Psycholoog, NLP-trainer, Trainer provocatief coachen, schrijver (11 boeken), directeur IEP --- Geeft NLP- en provocatieve workshops en -opleidingen. --- Stond vijf jaar achtereen in de top-500 professionals van ‘Quote’. --- Ontwikkelde MindSonar.

Leave a Comment: